گذار: وضعیت حقوق بشر، انتخابات، دموکراسی و صلح در ایران، موضوع گفتگویی با خانم نرگس محمدی نایب رئیس کانون مدافعان حقوق بشر و رئیس هیات اجرایی شورای ملی صلح است که میخوانید. محمدی در این گفتگو ضمن وخیم توصیف کردن وضعیت حقوق بشر و وضعیت معیشتی مردم، آینده را به نفع آزادیخواهان و مدافعان حقوق بشر میداند و بر تداوم تلاشهای داخلی و خارجی برای ارتقای حقوق بشر و دموکراسی تاکید دارد، هرچند او معتقد است پاسخ دولت به مطالبات مدنی ایرانیان چیزی جز توزیع فقر و سرکوب جنبشهای اجتماعی نبوده است.
***
در سالهای اخیر، آیا فعالیتهای حقوق بشری و دموکراسیخواهانهی فعالان جامعهی مدنی در ایران به اندازهی کافی نتیجهبخش بودهاند و آیا انجام چنین فعالیتهایی را در شرایط امروزی همچنان مفید میدانید؟ آیا در این زمینه دستاوردها اندک بودهاند یا بسیار؟ چه گروههایی موفقتر بودهاند و چرا؟
با توجه به شکلگیری تدریجی جامعهی مدنی و به رغم ضعفها و ناکامیهایی که در حال حاضر در جامعهی ایران وجود دارد، چشماندازی مثبت و امیدوارکننده و افق روشنی را میتوان ترسیم کرد. به عبارت دیگر، فعالیت نهادهای حقوق بشری در ایران هرچند با مشکلات و موانع جدی همراه است و به دلیل عدم همراهی حکومت و ایجاد تنگنا و گاه مواجهه با آنها فعالیتی فرسایشی است، اما باید تأکید کرد که این فعالیتها در ایران از تأثیرگذارترین فعالیتهاست.
نگاهی به فعالیتهای چند سالهی اخیر در ایران نشان می دهد که اصناف و نهادهای مدنی حتی احزاب سیاسی (در درون یا بیرون حکومت) سعی می کنند از واژههای حقوق بشر، حقوق انسانی و حقوق شهروندی در شعارها و فعالیتهای خود استفاده کنند. اکنون محور فعالیت دانشجویان، زنان، کارگران، معلمان، هنرمندان، نویسندگان و به طور کلی فعالان سیاسی – اجتماعی – اقتصادی حول محور حقوق بشر است و این نویدی برای تأثیرگذاری نهادهای حقوق بشری در سالهای آینده در ایران است.
یکی از این نهادهای موثر، کانون مدافعان حقوق بشر به ریاست شیرین عبادی بوده است که از سال ۱٣٧٩ در ایران آغاز به کار کرد. هرچند تا کنون حکومت جمهوری اسلامی پروانهی فعالیت به این نهاد حقوق بشری نداده است، اما کانون عضو فدراسیون بینالمللی حقوق بشر است و قریب به ٩ سال است که در ایران فعالیت میکند. حضور ریاست کانون مدافعان و گاه برخی از اعضای این کانون در نشستها و مجامع مهم بینالمللی و حقوق بشری و فعالیتهای کانون در داخل ایران از جمله وکالت رایگان زندانیان سیاسی- عقیدتی، فعالیت در حوزهی حقوق زنان، فعالیت در حوزهی میراث فرهنگی ایران و پژوهش در زمینه سازگاری اسلام و حقوق بشر در ایران که شعار برندهی جایزه صلح نوبل (شیرین عبادی) است ، برگزاری کنفرانسهای مطبوعاتی در مورد تک تک موضوعات حقوق بشر و کارگاههای آموزشی در این زمینه موجب شده تا تأثیرگذاری این کانون در تحــرکات داخل کشور در زمینه حــقوق بشر و جایـگاه مدافعان حــقوق بشر در عــرصهی بینالمللی افزایش یابد. برای مثال، تشکیل شورای ملی صلح در ایران و کمیتهی دفاع از انتخابات آزاد، سالم و عادلانه از سوی کانون که البته اکنون نهادهای مستقلی هستند، از جمله اقدامات مؤثر کانون مدافعان است که بیشک فعالیت آنها در آیندهی ایران بیتأثیر نخواهد بود. بر این باورم که این اقدامـــات هرچند گــام کوچکی در راستای تحقق حقوق بشر در ایران است، امــا بیتأثیر نبوده و با رشد افکار عمومی و نهادینه شدن حقوق بشر به شکل مدنی و ساختاری در ایران، راه دستیابی به حقوق بشر در ایران پیموده خواهد شد و این فعالیتها، به شکل آرام و تدریجی بستر اجتماعی مناسبی را جهت تحقق حقوق انسانی در ایران شکل خواهد داد.
آیا در شرایط حاضر، تماس با حاکمیت را برای درخواستهای مدنی مفید میدانید؟
تماس با دولت و بیان مطالبات در شکلها و انواع مختلف هیچ گاه قطع نبوده است. همین روزها معلمان با تجمع در مقابل مجلس و بیان مطالبات صنفی در واقع میکوشند با تماس با حاکمیت، مطالبات خود را مطرح و پاسخی مناسب دریافت کنند. جنبش زنان در این سالها همواره به همین شکل عمل کرده است. تمام درخواستهای مطرح شده توسط جنبشهای زنان، کارگران، معلمان و دانشجویان صنفی و مدنی است ولی دولت به جای پاسخگویی و برقراری گفتوگو با آنها برای رسیدن به تفاهم، میکوشد مطالبات آنها را سرکوب کند. متاسفانه حکومت حاضر به گفتوگو با این گروهها نیست و با خشونت جواب آنها را میدهد به طوری که میتوان گفت آستانهی تحمل دولت آن قدر پایین است که کمترین حرکت مدنی را بر نمیتابد. در واقع، تماس با حاکمیت بینتیجه مانده است و فعالان حقوق بشر پاسخی جز خشونت دریافت نمیکنند.
در ایران امروز، وضعیت حقوق بشر و دموکراسی چه تفاوتی با دوران دولت قبلی داشته است؟ آیا شاخصها، تغییری در سطح آزادیهای مدنی نشان میدهد؟
تغییرات کاملا مشهود و نگران کننده است. شاید مردم در سال اول دولت احمدینژاد این تغییرات را لمس نمیکردند ولی امروز با گذشت بیش از سه سال از عمر این دولت، کاملا محدودتر شدن آزادیها را لمس میکنند. با اطمینان میتوان گفت که سطح مطالبات مردم در دولت اصلاحات به مراتب بالاتر از این دولت بود. به این معنا که در دولت اصلاحات مردم چون حداقلی از حقوق بشر را برخوردار بودند، امکانات بیشتری برای بیان دیدگاهها و عقاید خودشان مطالبه میکردند، اما امروزه نه تنها دیگر این مطالبات وجود ندارد بلکه سطح آن به مایحتاج اولیه برای ادامهی حیات نزول کرده است. امروز در نتیجهی عملکرد دولت، مطالبهی آب و نان و برق جای مطالبهی آزادی و حقوق بشر را گرفته است.
fNaked Sexy Maid Naked 25 Ven Poverty and Suppression as the Government Response to Civil h Demands; An Inter
iew
with Narges Mohammadi - Gozaar - نرگس محمدی: "پاسخ دولت به مطq لبات مدنی؛ توزیع فقر و سرکوب جنبشهای اجتماعی" Naked Sexy Maid Naked 25 Venk n y Sexy h Naked Maid Naked
eNaked Sexy Maid Naked 25 Ven Poverty and Suppression as the Government Response to Civil h Demands; An Inter
iew
with Narges Mohammadi - Gozaar - نرگس محمدی: "پاسخ دولت به مطq لبات مدنی؛ توزیع فقر و سرکوب جنبشهای اجتماعی" Naked Sexy Maid Naked 25 Venc o Maid Naked Naked Maid